Eti Bakır yatırımı için 2,2 milyar dolarlık plan

Eti Bakır yatırımı kapsamında Elazığ, Çanakkale ve Sinop’taki yeni sahalar ile Samsun’daki kapasite artışı için toplam 2,2 milyar dolar ayrıldı.

Cengiz Holding bünyesinde faaliyet gösteren Eti Bakır, üretim kapasitesini genişletmek ve yüksek katma değerli ürünlerin payını artırmak amacıyla yatırımlarını sürdürüyor. Elazığ, Çanakkale ve Sinop’ta kurulacak yeni üretim sahaları ile Samsun’daki kapasite artışı için planlanan toplam yatırım tutarı 2,2 milyar dolara ulaşıyor.

Şirket, Kırgızistan’daki yatırımı da dahil olmak üzere dokuz üretim tesisinde faaliyet gösteriyor. Türkiye’nin bakır sektöründeki cevherden son ürüne kadar üretim yapabilen tek entegre endüstriyel yapısı olan Eti Bakır, Samsun İzabe ve Elektroliz Tesisi’nde yüzde 99,99 saflıkta katot bakır üretiyor. Yıllık 90 bin ton kapasiteye sahip tesisin, cari açığın azaltılmasına her yıl 1 milyar doların üzerinde katkı sağladığı belirtiliyor.

Türkiye’deki tek izabe tesisini işleten şirket, iç piyasadaki katot bakır ihtiyacının yaklaşık yüzde 25’ini karşılıyor. Üretim sürecinde ortaya çıkan sülfürik asit ise gübre sektöründe değerlendiriliyor. Eti Bakır bunun yanı sıra amonyak, pirit ve kobalt üretimi ile maden eleme işlemlerinde kullanılan bilye üretimine yönelik yatırımlar da gerçekleştiriyor.

Yerli üretim ve katma değer odaklı büyüme

Eti Bakır’ın yatırım stratejisinin temelinde yerli kaynakların kullanılması, üretim kapasitesinin artırılması ve yan ürünlerin ekonomiye kazandırılması bulunuyor. Şirket, 2004 yılında özelleştirme yoluyla Cengiz Holding bünyesine katılmasının ardından üretim tesislerini teknoloji ve kapasite yatırımlarıyla yeniledi.

Özelleştirme öncesinde 30 bin ton blister bakır üretim kapasitesine sahip olan Samsun tesisi, 2008’den itibaren katot bakır üretimine geçti. Kapasite önce 70 bin tona, ardından 90 bin tona çıkarıldı. Samsun’da modern bir liman ve gübre tesisi de devreye alınırken, Mardin’in Mazıdağı ilçesinde yüksek Ar-Ge kapasitesine sahip gübre tesisi kuruldu. Şirketin toplam yatırımları 2024’te 450 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti ve geçen yıl da benzer bir tutara ulaştı.

Yeni sahalar ve kapasite artışları

Eti Bakır Genel Müdürü Asım Akbaş, yeni satın almalar, üretim sahaları ve verimlilik çalışmalarıyla birlikte Samsun’daki entegre tesisin kapasitesini artırmaya yönelik yatırımların sürdüğünü açıkladı. Akbaş, Çayeli Bakır ve Anagold Madencilik satın almaları ile Elazığ, Çanakkale ve Sinop’taki yeni sahalar dahil edildiğinde toplam yatırım tutarının 2,2 milyar dolar olduğunu bildirdi.

Elazığ’ın Maden ilçesindeki Eti Bakır işletmesi, geçici faaliyet belgesini alarak bu ay üretime başladı. Yaklaşık 800 milyon dolarlık yatırımla hayata geçirilen işletmede yıllık 1 milyon ton tüvenan cevher işlenecek ve 700 kişiye istihdam sağlanacak. Şirket, önceliği bölgeden yapılacak istihdama vererek yerel ekonomiye katkı sunmayı hedefliyor.

Elazığ tesisinde bakır üretiminden kalan pirit, Mazıdağı’ndaki tesise gönderilerek kobalt ve çinko gibi değerli metallerin geri kazanımında kullanılacak. Bu sahadan elde edilecek konsantre bakır için Samsun İzabe ve Elektroliz Tesisi’nde de kapasite artırıldı. Böylece yıllık katot bakır üretim kapasitesi 70 bin tondan 90 bin tona yükseltildi.

Çanakkale’de Truva Bakır bünyesindeki Halilağa Bakır Madeni’nin yıl sonunda faaliyete geçirilmesi planlanıyor. Tesis için yapılacak toplam yatırımın 600 milyon dolara ulaşması ve işletme süresince yaklaşık 1.000 kişiye istihdam sağlanması bekleniyor. Halilağa’da yılda 6 milyon ton tüvenan cevher çıkarılacak.

Sinop’un Boyabat ilçesindeki üretim sahası için de yaklaşık 600 milyon dolarlık yatırım gerçekleştiriliyor. Bu sahada üretimin gelecek yılın sonunda başlaması öngörülüyor.

Satın almaların toplam bedeli 1,8 milyar dolar

Çayeli Bakır’daki satın alma sürecinin nisan sonunda tamamlandığını belirten Akbaş, daha önce konsantre bakır olarak ihraç edilen cevherin artık Samsun’daki izabe tesisinde katot bakıra dönüştürüldüğünü söyledi. Cengiz Holding bünyesine katılmasının ardından tesiste verimlilik ve teknoloji yatırımlarının da devam ettiği aktarıldı.

Anagold Madencilik ise mayıs ayından itibaren Cengiz Holding çatısı altında faaliyet göstermeye başladı. Türkiye’nin en büyük iki altın madeninden birine sahip olduğu belirtilen şirket, günlük 6 bin ton maden işleme kapasitesiyle çalışıyor ve doğrudan 3 bin kişiye istihdam sağlıyor. Söz konusu iki satın almanın toplam maliyeti 1,8 milyar dolar olarak açıklandı.

Eti Bakır; Samsun İzabe ve Elektroliz Tesisi’nin yanı sıra Adıyaman, Cerattepe, Küre, Halıköy, Murgul ve Siirt işletmeleri ile Mazıdağı Metal Geri Kazanım ve Entegre Gübre Tesisleri’nde faaliyet gösteriyor. Şirketin Kırgızistan’da altın madenciliği alanında faaliyet yürüten Tereksay tesisi de bulunuyor. Yeni yatırımlar ve satın almalarla birlikte üretim çeşitliliğinin artırılması, tesis kapasitelerinin genişletilmesi ve katma değerin yükseltilmesi hedefleniyor.