ABD ve İran Anlaşması: Hürmüz Boğazı Açılıyor

ABD ve İran arasında varılan anlaşma ile Hürmüz Boğazı açılıyor, deniz ablukası kaldırılıyor. Anlaşma 19 Haziran’da imzalanacak.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile gerçekleştirilen müzakerelerin olumlu sonuçlandığını ve iki ülke arasında bir anlaşma sağlandığını açıkladı. Bu anlaşma ile birlikte Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılacağı ve ABD’nin İran’a uyguladığı deniz ablukasının derhal kaldırılacağı bilgisi verildi.

Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, “Hürmüz Boğazı’nın serbestçe açılmasını ve ABD Donanması’nın ablukasının hemen kaldırılmasını onaylıyorum” ifadelerini kullandı. Ayrıca, “Dünyanın gemileri, motorlarınızı çalıştırın. Petrol aksın” mesajını da ekledi.

ABD yönetiminden bir yetkili, anlaşmanın temel hedeflerinin büyük ölçüde karşılandığını belirterek, anlaşmanın dört ana sonucunu sıraladı. Bunlar arasında Hürmüz Boğazı’nın açılması, ABD’nin uyguladığı ablukanın kaldırılması, İran’ın nükleer programının sona erdirilmesi ve zenginleştirilmiş uranyumun ABD kontrolüne geçmesi yer alıyor.

Yetkili, İran’daki zenginleştirilmiş uranyumun önce yerinde imha edileceğini, ardından da ülke dışına çıkarılmasının planlandığını ifade etti.

Anlaşmanın hayata geçirilmesi durumunda İran’a yönelik ekonomik yaptırımların kademeli olarak kaldırılacağı belirtildi. Tahran yönetiminin anlaşma şartlarına uyması halinde dünya ekonomisine yeniden entegre olabileceği vurgulandı. Yaptırımların hafifletilmesi, dondurulan varlıkların serbest bırakılması ve uluslararası finans sistemine erişim gibi adımların aşamalı olarak uygulanacağı kaydedildi.

İran’a doğrudan milyarlarca dolarlık nakit aktarılacağına dair iddiaların gerçeği yansıtmadığı ifade edildi. Ekonomik faydaların, yükümlülüklerin yerine getirilmesine bağlı olarak zaman içerisinde sağlanacağı belirtildi.

İsrail ve Körfez ülkelerinin de sürece dahil olduğu ve anlaşmanın uygulanmasına destek verecekleri düşünülüyor. Anlaşmanın, Orta Doğu’da daha geniş bir barış sürecinin önünü açabileceği ifade ediliyor. Ancak, İran’ın anlaşma şartlarına uymaması durumunda İsrail’in güvenlik kaygılarının devam edeceği belirtiliyor.

İran devlet televizyonu, Trump’ın açıklamalarının ardından, anlaşma sürecine dair önemli bir değerlendirme yaptı. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in, “ABD ile İran arasında barış anlaşmasına varıldığını duyurmaktan memnuniyet duyuyoruz” şeklindeki açıklaması haberde yer aldı. İran medyası, bu ifadeleri Tahran yönetiminin anlaşmayı askeri ve siyasi bir kazanım olarak gördüğünü yorumladı.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, anlaşmanın 19 Haziran’da İsviçre’de imzalanacağını duyurdu. Bu durum, Washington ve Tahran arasındaki müzakerelerin resmiyet kazanma aşamasına geldiğini gösteriyor.

Uzun süredir devam eden nükleer kriz ve bölgesel gerilimlerin ardından atılan bu önemli diplomatik adım, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ile küresel enerji piyasalarında rahatlama sağlaması bekleniyor. Anlaşmanın uygulama süreci ise dikkatle izleniyor.