Orta Doğu’da arz endişesi petrol fiyatlarını yükseltti
Orta Doğu’da arz endişesi, Husilerin Suudi Arabistan’a saldırıları ve Hürmüz görüşmelerinin ertelenmesiyle büyüdü. Brent petrol yükseldi, risk arttı.
Orta Doğu’da arz endişesi, bölgedeki yeni saldırılar ve diplomatik temasların ertelenmesiyle yeniden gündemin merkezine yerleşti. Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırıları ile Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına ilişkin görüşmelerin ertelenmesi, petrol piyasalarında jeopolitik risk primini artırdı.
Gelişmelerin etkisiyle Brent petrol vadeli kontratları yüzde 1,6 yükselerek varil başına 107,39 dolara çıktı. Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı da yüzde 1,7 artışla 103,09 dolara ulaştı.
İran destekli Yemenli Husilerin pazartesi günü Suudi Arabistan’daki çeşitli hedeflere yeni saldırılar düzenlemesi, petrol sevkiyatına yönelik kaygıları artırdı. Örgütün Kızıldeniz çevresindeki stratejik noktalardaki varlığını güçlendirmesi, Babülmendep Boğazı’ndan geçen gemilerin güvenliğine ilişkin endişeleri de beraberinde getirdi.
Söz konusu saldırılar, geçen hafta Suudi Arabistan’ın doğu-batı petrol boru hattının devre dışı kalmasının ardından geldi. Analistler, gelişmelerin Orta Doğu’daki çatışmayı yeni bir boyuta taşıyabileceğini ve küresel petrol arzının yüzde 4 ila 5’lik bölümünü daha riskli hale getirebileceğini değerlendiriyor.
Piyasaları destekleyen bir diğer gelişme ise Hürmüz Boğazı’na ilişkin diplomatik temasların ertelenmesi oldu. Umman, İran ile Körfez ülkeleri arasında boğazın yeniden açılması amacıyla pazartesi günü yapılması planlanan toplantının ertelendiğini duyurdu ancak yeni görüşme tarihi açıklanmadı.
Hürmüz Boğazı’ndan gerçekleştirilen petrol taşımacılığının savaş öncesi seviyelerin oldukça altında kalması, küresel ham petrol arzındaki sıkışıklığın kısa vadede sona ermeyebileceği beklentisini güçlendirdi. İran, Panama bayraklı bir petrol tankerinin boğazdan geçişi sırasında deniz mayınları nedeniyle vurulduğunu öne sürerken ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) bu iddiayı reddetti.
ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın barış anlaşması yapmak istediği yönündeki açıklamasını pazartesi günü yineledi. Tahran yönetimi ise bu değerlendirmeyi kabul etmeyerek, öne sürdüğü şartlar karşılanmadan Washington ile görüşmeyeceğini bildirdi. İran’ın koşulları arasında, ABD’nin haziran ayında sağlanan ancak daha sonra geçerliliğini yitiren ateşkesin hükümlerine uyması da bulunuyor.
Hürmüz Boğazı, küresel petrol ticaretinin en kritik geçiş güzergâhlarından biri olmayı sürdürüyor. ABD-İran savaşı öncesinde dünya petrol arzının yaklaşık beşte biri bu rota üzerinden taşınıyordu. Sevkiyatın düşük seviyelerde seyretmesi ve Suudi Arabistan’ın petrol altyapısına yönelik saldırıların artması, küresel arzda daha kapsamlı kesintiler yaşanabileceği endişesini canlı tutuyor. Bu nedenle petrol fiyatlarında jeopolitik risk priminin yüksek kalması bekleniyor.
