Orta Doğu Krizi Enerji ve Metal Piyasalarını Sarsıyor

Orta Doğu’daki çatışmalar, enerji ve metal piyasalarında ciddi dalgalanmalara yol açıyor. Tedarik zincirleri büyük risk altında.

Orta Doğu’da süregelen çatışmalar, enerji sektörünün ötesine geçerek metal ve madencilik alanlarını da etkisi altına almış durumda. Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıklar, petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin yanı sıra, metal üretiminde kullanılan kritik hammaddelerin akışını da olumsuz etkiliyor. Küresel danışmanlık şirketi Wood Mackenzie, başlangıçta bölgesel bir lojistik sorunu olarak görülen bu krizin, artık dünya genelindeki metal piyasalarında maliyet artışlarına ve arz güvenliği tehditlerine yol açan yapısal bir sorun haline geldiğini belirtiyor. Şu anda, 110 milyon varilden fazla petrol yüzer depolarda beklemekte ve bölgedeki üreticilerin günlük 11 milyon varillik üretimi devre dışı kalmış durumda. Yükselen petrol ve dizel fiyatları, madencilik sektörünün operasyonel maliyetlerini artırırken, uzmanlar çatışmaların sona ermesi durumunda bile bozulan lojistik ağların normale dönmesinin aylar alabileceğini ifade ediyor.

Küresel Ekonomi Üzerindeki Riskler Artıyor

Küresel ekonomik büyüme beklentileri de olumsuz yönde etkilenmiş durumda. Wood Mackenzie, yıl başında yüzde 2,5 olarak öngörülen 2026 küresel büyüme tahminini yüzde 2,3’e düşürdü. Enflasyon baskılarının devam etmesi, faiz indirimlerinin gecikmesi ve güçlü doların sanayi talebini baskılaması bekleniyor. Analistler, piyasada önemli bir ayrışmanın yaşanacağını öngörüyor. Yerel kaynaklardan hammadde temin edebilen entegre üreticiler avantajlı bir konumda kalırken, uzun deniz yollarına ve ithal girdilere bağımlı tesisler yüksek maliyetler ve arz riskleri ile karşı karşıya kalacak. Alüminyum, çelik, nikel ve gübre sektörlerinde etkiler şimdiden hissedilmeye başlarken, bazı metallerde asıl baskının yılın ikinci yarısında ortaya çıkabileceği belirtiliyor.

Alüminyum Sektöründe Büyük Üretim Kaybı Bekleniyor

Orta Doğu’daki enerji altyapısına yönelik hasarlar, alüminyum sektörünü doğrudan etkiliyor. Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn’deki büyük üretim tesislerinde yaşanan kesintiler nedeniyle bölgenin bu yıl 3,5 milyon ton kadar üretim kaybı yaşayabileceği tahmin ediliyor. Çin ve Endonezya’nın üretimi artırma çabalarına rağmen, küresel arzda yaklaşık yüzde 3’lük bir daralma bekleniyor. Bu durum, özellikle otomotiv ve ambalaj sanayisinde maliyet baskısını artırıyor.

Çelik Üretiminde Hurda Kullanımına Yönelim

İran’daki üretim kayıpları nedeniyle Orta Doğu’nun ham çelik üretimi mart ayında yüzde 33 oranında geriledi. İran’daki fabrikalarda yaşanan düşüş ise yüzde 55’e ulaştı. Pelet ve doğrudan indirgenmiş demir (DRI) arzındaki sıkıntılar, çelik üreticilerini hurda ve kütük kullanımına yönlendirdi. Son iki ayda hurda fiyatları çift haneli oranlarda artarken, yüksek demir cevheri ve kok kömürü maliyetleri entegre tesislerin üretim giderlerini yaklaşık yüzde 10 oranında artırdı.

Kükürt Piyasasında Riskler Artıyor

Küresel deniz yoluyla taşınan kükürt arzının yaklaşık yüzde 50’si risk altında. Özellikle Endonezya’nın nikel sektöründe kullanılan yüksek basınçlı asit liç (HPAL) tesisleri için kükürt kritik bir öneme sahip. Bazı tesislerin stokları hızla erirken, spot fiyatlarda yeni artışlar gözlemleniyor. Uzmanlar, kükürt piyasasının savaşın en kırılgan halkalarından biri haline geldiğini vurguluyor.

Bakır Piyasasında Direnç

Bakır piyasası, savaşın başlangıç aşamasında diğer metallere göre daha az etkilenmiş durumda. İran kaynaklı arz kaybı, küresel arzın yüzde 1’inin altında kalırken, yüksek fiyatlar piyasayı desteklemekte. Ancak sülfürik asit maliyetlerindeki sert artış, yeni bir risk unsuru oluşturuyor. Özellikle Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde bakır üretiminin büyük bir kısmı Körfez bölgesinden gelen asit tedarikine bağlı olduğu için yılın ilerleyen dönemlerinde maliyet baskısının artması bekleniyor.

Çinko ve Kurşun Tedarikinde Alarm Durumu

İran’dan Çin’e yönelik çinko konsantresi sevkiyatlarındaki aksaklıklar, çinko piyasasında yeni endişelere yol açtı. İran, Çin’in çinko konsantresi ithalatında yüzde 5’in üzerinde bir paya sahip. Piyasa zaten dar arz koşullarıyla mücadele ederken, sevkiyat gecikmeleri işleme ücretleri üzerinde baskı oluşturmakta ve eritme tesislerinin maliyetlerini artırmaktadır.

Nikel Piyasasında Endonezya’nın Rolü

Nikel, elektrikli araç bataryalarının vazgeçilmez bir bileşeni olarak büyük bir riskle karşı karşıya. Endonezya’nın kükürt ithalatının yüzde 75’ten fazlası Orta Doğu’dan sağlanıyor. Tedarik sıkıntıları nedeniyle bazı üreticilerin kapasite düşürmeye gitmesi ve uzun vadeli satış sözleşmelerinde yavaşlama yaşanması bekleniyor. Uzmanlar, son yıllarda hızla büyüyen Endonezya nikel sektörünün ilk kez ciddi bir hammadde darboğazıyla karşı karşıya kaldığını ifade ediyor.