Fitch’ten Küresel Piyasalarda Dotcom Balonu Uyarısı
Fitch, yapay zekâ yatırımlarının aşırı değerlenmesi ve jeopolitik gerilimlerin küresel ekonomiye etkilerini açıkladı.
SOSYAL MEDYADA BİZE-BÜLTEN Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, küresel ekonomiyi tehdit eden önemli riskleri içeren üçüncü çeyrek Küresel Risk Görünümü raporunu yayımladı. Raporda, yapay zekâ yatırımlarındaki aşırılık ve ABD-İran gerilimlerinin ekonomik baskılara yol açtığına dikkat çekildi.
Fitch, yapay zekâ sektöründeki aşırı değerlemelerin ve artan jeopolitik gerginliklerin küresel kredi piyasaları için ciddi tehditler oluşturduğunu belirtti. Kuruluş, yapay zekâ yatırımlarının büyüklüğünün gelecekte belirsiz getirilerin önüne geçebileceği konusunda uyarılarda bulundu.
Yapay zekâ patlamasının özellikle Amerika Birleşik Devletleri’nde ekonomik büyüme ve sermaye piyasalarıyla daha fazla iç içe geçtiği ifade edildi. Fitch, ABD S&P 500 endeksinin döngüsel olarak düzeltilmiş fiyat-kazanç oranının, 1990’ların sonundaki dotcom balonu dönemindeki seviyelere tehlikeli bir şekilde yaklaştığını vurguladı. Yapay zekâ yatırımlarının ölçeği, genel ekonomiyi olası bir satış dalgasına karşı savunmasız hale getirdiği belirtildi. Asya piyasalarında teknoloji hisselerinin, Çin’den gelen artan rekabet ve finansman kaygıları nedeniyle sert düştüğü hatırlatıldı. Gelecekteki yapay zekâ gelirlerinin, düzenlemeler ve iş gücü piyasasındaki aksaklıklarla derin bir piyasa düzeltmesini tetikleyebileceği ifade edildi.
Teknoloji devlerinin yapay zekâ altyapısına yönelik fon arayışları, kurumsal tahvil piyasalarını da canlandırdı. Fitch, ABD kurumsal tahvil ihracının, büyük ölçüde yapay zekâ odaklı fon toplama faaliyetleri sayesinde 2026’nın ilk yarısında yüzde 26 artış göstermesini bekliyor. Alphabet, Amazon, Meta ve Microsoft’un sermaye harcamalarının bu yıl yüzde 75’ten fazla artarak 700 milyar dolara ulaşması öngörülüyor. Ayrıca, Amazon, Alphabet, Nvidia, Meta, Oracle ve SpaceX’in toplamda 182 milyar dolarlık yatırım dereceli tahvil ihraç ettiği kaydedildi. Hızla artan BT yatırımları, ABD’nin ilk çeyrek büyümesine 1,4 puanlık doğrudan katkı sağlasa da, sermaye piyasalarının sektöre aşırı bağımlılığı ciddi bir kırılganlık yaratıyor.
Kredi ortamını etkileyen diğer risk unsurları arasında jeopolitik çatışmalar ve iklim krizleri öne çıkıyor. Fitch, ABD ile İran arasındaki yeniden başlayan çatışmaların ve Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasının enerji fiyatlarını artırarak küresel ekonomiyi baskıladığına işaret etti. Kuruluş, küresel ekonomik büyümenin 2026 yılında yüzde 2,4’e yavaşlayacağını, ABD enflasyonunun ise yıl sonunda yüzde 3,7’ye ulaşacağını öngörüyor. Ayrıca, güçlü bir El Nino hava olayının, gıda ve tarım maliyetlerini artırabileceği belirtiliyor. Yüksek gıda fiyatlarının sübvansiyon maliyetlerini artırarak, özellikle yüksek borçlu ve düşük kredi notuna sahip ülkelerin kamu maliyesini daha da zorlayacağı vurgulanıyor.
