Kahramanmaraş Termik Santraline Ek Üniteler İçin Olumsuz Bilirkişi Raporu

Kahramanmaraş’taki Afşin-Elbistan A Termik Santralı’na eklenmesi planlanan iki yeni ünite için daha önce alınan olumlu Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) raporuna karşı, bilirkişiden gelen ikinci olumsuz rapor dikkat çekti. Bu rapor, mevcut ÇED raporunun çeşitli mühendislik ve sosyal bilimler açısından yetersiz olduğunu vurguladı.

Afşin Elbistan Hayatı ve Doğayı Koruma Platformu’ndan Mehmet Dalkanat, bilirkişinin ek raporunu memnuniyetle karşıladıklarını belirterek, ek ünitelerin çevreye herhangi bir fayda sağlamayacağının bir kez daha kanıtlandığını ifade etti. Dalkanat, olumlu ÇED raporunun ve ek ünite projelerinin iptali için zaman kaybedilmemesi gerektiğini vurguladı.

Elbistan Belediye Başkanı Erkan Gürbüz, termik santralin kış aylarında yarattığı tehlikelerin gözle görülür hale geldiğini belirtti. Bilirkişinin raporunda tekrar edilen hususların dikkate alınarak, olumlu ÇED raporunun iptal edilmesi gerektiğini söyledi.

Greenpeace Türkiye İklim ve Enerji Kampanyaları Sorumlusu Emel Türker Alpay, bilirkişi raporunun termik santralin kamu yararına olmadığını vurguladığını belirtti. Duruşmaların devam edeceğini ve bilirkişi raporundaki tespitlerin ışığında mahkemenin olumlu ÇED raporunun yürütmesini durdurmasını beklediklerini ifade etti. Alpay, Türkiye’nin kömürden çıkışın bir ulusal politika haline gelmesi gerektiğini ve bunun ilk adımının yeni ünite planlarının iptali olması gerektiğini sözlerine ekledi.

Türk Tabipleri Birliği ise, termik santralların çevreye ve halk sağlığına olan olumsuz etkilerini bilimsel olarak tartışmasız bir şekilde ortaya koydu. Birlik, mevcut ÇED raporunun bölgedeki sağlık etkilerini yeterince değerlendirmediğini ve solunum yolu hastalıkları ile kanser vakalarındaki artışa dair verilerin raporda yer almadığını belirtti. Projenin halk sağlığı açısından sakıncalı olduğunu ifade eden Türk Tabipleri Birliği, bu projenin iptali için hukuki sürecin takipçisi olacaklarını açıkladı.

Afşin-Elbistan’daki termik santralların halk ve çevre sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerine karşı mücadele hukuki zeminde de sürüyor. 27 Aralık 2024’te verilen olumlu ÇED kararının iptali için çeşitli kurumlar, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na dava açtı. Haziran 2025’te yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda Eylül 2025’te hazırlanan ilk bilirkişi raporu, ek ünite planlarının kamu yararına olmadığını ortaya koymuştu.

Kahramanmaraş 4. İdare Mahkemesi, tarafların itirazları üzerine bilirkişi heyetinden ek rapor talep etti. 9 farklı uzmanlık alanından oluşan bilirkişi heyeti, 20 sayfalık ek raporunda ilk raporun tespitlerini pekiştirerek, olumlu ÇED kararının 9 uzmanlık alanından 7’sinde uygun olmadığını yineledi.

Ek raporun ortaya koyduğu bazı önemli tespitler arasında, havaya salınan kirliliğin az gösterilmesi, halk sağlığı için önerilen güvenli mesafenin belirsizliği ve toprak ölçümlerinin yeterince yapılmadığı gibi hususlar yer aldı. Ayrıca, yeni ünitelerin inşa edileceği alan için projeye özel zemin etüdü yapılmadığı ve doğanın kendini onarma kapasitesinin tükendiği vurgulandı. Bilirkişilere göre, linyit madenciliği için gerekli olan susuzlaştırma işleminin bölgedeki akiferlere kalıcı zarar vereceği de raporda ele alınmadı.