Küresel Isınma Tehlikesi: 1,5 Derece Eşiği 2025’te Aşılabilir
Bilim insanları, küresel ısınmanın 2025’te 1,5 dereceyi aşabileceğini belirtti. Sera gazı emisyonları artıyor ve etkileri hissediliyor.
Dünyanın iklim sistemi, hızla artan sıcaklıklarla karşı karşıya. Bilim insanları, 2025 yılında sanayi öncesi döneme göre küresel sıcaklığın 1,37 derece artacağını ve bu seviyenin yaklaşık dört yıl içinde 1,5 dereceyi geçebileceğini öngörüyor. Bu uyarılar, 17 ülkeden 56 kurumun katılımıyla hazırlanan ve Avrupa Komisyonu adına yürütülen Küresel İklim Değişikliği Göstergeleri raporunda yer aldı.
Raporda, insan faaliyetlerinin iklim değişikliğine etkisi vurgulanarak, 2025 yılında sıcaklık artışının sanayi öncesi dönemin ortalaması olan 1850-1900 yıllarına göre 1,37 dereceyi bulacağı belirtildi. Ayrıca, geçen yıl kaydedilen ısınma hızı, tarihsel olarak en yüksek seviyeye ulaştı.
2016-2025 döneminde küresel sıcaklık artışı ise 1,26 derece olarak ölçüldü. Sera gazı emisyonlarındaki artış, bu hızlanmanın en önemli nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Fosil yakıtların kullanımıyla ortaya çıkan sera gazı emisyonları, 2024’te 56,8 milyar ton karbondioksit eşdeğeri ile rekor seviyeye ulaştı.
Rapordaki bulgular, 2025 yılının kayıtlardaki en sıcak üçüncü yıl olacağını da doğruladı. Bilim insanları, ısınmanın hızlanmasıyla birlikte küresel sıcaklık artışının 1,5 dereceyi aşma olasılığının yükseldiğini ifade ediyor. Bu durum, 2015’te imzalanan Paris Anlaşması çerçevesinde belirlenen hedeflerin tehlikeye girdiğini gösteriyor. Anlaşma, yüzyıl sonunda sıcaklık artışını 1,5 derece ile sınırlamayı veya 2 derecenin altında tutmayı amaçlıyor.
Küresel sıcaklık artışını kontrol altında tutmak için ülkelerin 2030 yılına kadar karbonsuzlaşma çabalarını artırmaları gerektiği vurgulanıyor. ECMWF bünyesindeki C3S İklim Stratejik Lideri Samantha Burgess, son on yıldaki ısınmanın neredeyse tamamının insan faaliyetlerinden kaynaklandığını belirterek, bu durumun geçim kaynakları ve ekosistemler üzerindeki etkilerinin dünya genelinde hissedildiğini ifade etti. Burgess, sıcaklıkların yükselmeye devam etmesiyle bu etkilerin daha da artacağını kaydetti.
İngiltere Meteoroloji Ofisi’nden Matt Palmer, sera gazı salımının rekor seviyelere ulaştığını belirterek, bu durumun atmosferde daha fazla ısının hapsolmasına yol açtığını ve dünyanın enerji dengesini bozduğunu vurguladı. Güney Kore’den Pusan Ulusal Üniversitesi İklim Bilimleri Araştırma Merkezi’nden Profesör June-Yi Lee, denizel sıcak hava dalgalarının artış gösterdiğine dikkat çekti. Lee, bu olayların deniz ekosistemlerine zarar verdiğini ve gıda üretimini, ekonomileri tehdit ettiğini belirtti.
Ayrıca, Hollanda Kraliyet Deniz Araştırmaları Enstitüsü’nden Aimee Slangen, deniz seviyesindeki rekor artışa dikkat çekerek, 2025 yılında küresel deniz seviyesinin 1901’den bu yana toplam 23 santimetre yükselebileceğini bildirdi. Bu yükselişin yılda yaklaşık 1,8 milimetre hızla gerçekleştiği ve bu hızın giderek arttığı ifade edildi. Slangen, bu küçük görünse de, alçak kıyı bölgelerinde kıyı taşkınlarını artırarak geçim kaynaklarına ve ekosistemlere zarar verdiğini vurguladı.
