Motorin fiyatları için kış öncesi arz riski büyüyor
Kış öncesinde küresel motorin arzı daralırken stoklar geriledi. Rusya ve Orta Doğu kaynaklı kayıplar, motorin fiyatları üzerindeki baskıyı artırıyor.
Küresel motorin piyasası, kış aylarına düşük stoklarla hazırlanıyor. Rusya ve Orta Doğu’da rafine ürün arzını azaltan gelişmelerin yanı sıra rafinerilerin yüksek kapasiteyle çalışması, piyasadaki hareket alanını daraltıyor. Bu tablo, motorin fiyatları üzerindeki yukarı yönlü baskının sürebileceğine işaret ediyor.
Singapur’da düzenlenen APPEC 2026 konferansında değerlendirmelerde bulunan Vitol Üst Yöneticisi Russell Hardy, Rusya’dan günlük yaklaşık 2 milyon varil, Orta Doğu’dan da benzer miktarda rafine ürün arzının eksildiğini belirtti. Böylece iki bölgedeki toplam kayıp yaklaşık 4 milyon varil/gün seviyesine ulaşıyor.
Rusya’daki rafineri sorunları ve ihracat kısıtlamaları, Orta Doğu’daki çatışmalarla birleşerek özellikle motorin gibi ürünlerde arz-talep dengesini daha kırılgan hale getiriyor.
Stoklar kış öncesinde zayıfladı
Piyasadaki açığın bir bölümü mevcut stokların kullanılmasıyla karşılanırken, sektör yöneticileri bu tamponun giderek küçüldüğüne dikkat çekiyor. Hardy, küresel ölçekteki fazla stokların sürekli tüketildiğini ve toplam stok seviyelerinin kritik ölçüde gerilediğini ifade etti.
Bu durum, motorin talebinin geleneksel olarak yükseldiği kış dönemine piyasaların sınırlı bir güvenlik payıyla girmesi anlamına geliyor. Ulaştırma, tarım, sanayi ve inşaatın yanı sıra bazı ülkelerde ısınma amacıyla da kullanılan motorinde mevsimsel talep artışı, fiyat hareketlerini daha hassas hale getiriyor.
Rafinerilerde ek üretim kapasitesi sınırlı
Arz açığının kısa sürede kapatılmasını güçleştiren unsurlardan biri de rafinerilerin mevcut çalışma düzeyi. Phillips 66 Küresel Ticaret Kıdemli Başkan Yardımcısı Mark Senn, ABD’deki rafinerilerin büyük bölümünün zaten yüksek kapasite oranlarıyla faaliyet gösterdiğini söyledi.
Dolayısıyla talepte yaşanabilecek yeni bir artışın hızla ek üretimle karşılanması kolay görünmüyor. ABD’de motorin fiyatları geçen hafta rekor seviyelere çıkarken, rafinerilerin motorin üretim marjı da gün içinde varil başına 108,02 dolara yükselerek rekor kırdı.
Türkiye’de motorin 90 liraya yaklaşıyor
Küresel motorin piyasasındaki gelişmeler Türkiye’deki akaryakıt fiyatları açısından da önem taşıyor. Pompa fiyatları uluslararası rafine ürün değerleri, ham petrol fiyatları, döviz kuru ve vergilerden etkileniyor. Rafine ürün maliyetlerindeki kalıcı yükseliş, iç piyasada ek fiyat baskısı yaratabilir.
8 Eylül itibarıyla motorinin litre fiyatı İstanbul Avrupa Yakası’nda 88,89 lira, Ankara’da 90,02 lira ve İzmir’de 90,29 lira olarak kaydedildi. Küresel arz sıkışıklığının sürmesi halinde motorin fiyatlarının yönü, ham petrolün varil değerinin yanı sıra uluslararası motorin fiyatlarındaki değişimden de daha fazla etkilenebilir.
Önümüzdeki dönemde piyasaların izleyeceği temel konu, Rusya ve Orta Doğu’dan kaybolan rafine ürün arzının ne kadar sürede geri döneceği olacak. Stokların düşük, rafineri kullanım oranlarının yüksek olduğu mevcut koşullarda kesintilerin uzaması, fiyat baskısının kış aylarına taşınmasına yol açabilir.
Yüksek fiyatların yakıt tüketimini de sınırlaması bekleniyor. Vitol, pahalı yakıt ve sınırlı arzın küresel petrol talebini 2026’da bir önceki yıla kıyasla yaklaşık 1,5 milyon varil/gün azaltabileceği tahmininde bulunuyor.
