Küresel Yabancı Yatırımlar Artıyor, Gelişen Ülkeler Geri Kaldı
Küresel doğrudan yabancı yatırımlar 2025’te artarken, gelişmekte olan ülkeler yatırım akışında geride kaldı.
Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) tarafından yayınlanan 2026 Dünya Yatırım Raporu, küresel doğrudan yabancı yatırımların 2025 yılında %6 artarak 1,6 trilyon dolara ulaşacağını ortaya koyuyor. Bu durum, son iki yılda yaşanan düşüşün sona erdiğini gösteriyor. Ancak, rapor aynı zamanda gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasındaki yatırım akışlarındaki büyük eşitsizliklerin devam ettiğini vurguluyor.
Gelişmiş ülkelere yapılan doğrudan yabancı yatırımlar %11 artışla 723 milyar dolara ulaşırken, gelişmekte olan ülkelere yönelen yatırımlar yalnızca %2 artış göstererek 901 milyar dolara çıktı. Bu durum, gelişmekte olan ekonomilerin dış finansman kaynakları açısından önemli bir yere sahip olan doğrudan yabancı yatırımların, bölgelerdeki kalkınma süreçlerini olumsuz etkilediğini ortaya koyuyor.
Doğrudan yabancı yatırımların %80’ini çeken 20 ülke arasında ABD, 277 milyar dolarla en fazla yatırım alan ülke konumunda. Bunu sırasıyla 151 milyar dolarla Singapur, 116 milyar dolarla Hong Kong, 105 milyar dolarla Çin ve 77 milyar dolarla Brezilya izliyor. Ayrıca, en fazla doğrudan yabancı yatırım çeken diğer ülkeler arasında İngiltere, Almanya, Kanada, Birleşik Arap Emirlikleri, Meksika, Hindistan, Avustralya, Suudi Arabistan, İsveç, İsrail, Rusya, Fransa, Endonezya, Vietnam ve İspanya yer alıyor.
Sektörel bazda değerlendirildiğinde, doğrudan yabancı yatırımların en büyük payı veri merkezlerine yöneliyor. Yapay zeka, enerji ve ticaret politikaları, yatırım dengelerini önemli ölçüde etkilemiş durumda. Yapay zeka altyapısı, yarı iletkenler, kritik mineraller ve enerji dönüşüm teknolojileri, küresel sıfırdan yatırımların %44’ünü oluşturuyor. Bu oran, 2020 yılında %16 seviyesindeydi. Veri merkezlerine yapılan doğrudan yabancı yatırımlar geçen yıl 235 milyar dolara ulaşırken, petrol ve gaz sektöründeki yatırımlar 38 milyar dolar, yarı iletkenler sektöründeki yatırımlar ise 13 milyar dolar olarak kaydedildi.
UNCTAD, doğrudan yabancı yatırımların 2026 yılına ilişkin görünümünün zorlu kalmaya devam ettiğini belirtiyor. Ticaret politikalarındaki belirsizlikler, jeopolitik gerilimler, yüksek finansman maliyetleri ve ekonomik parçalanma, yatırım kararları üzerinde etkili olmaya devam ediyor.
