Ulusal İstilacı Yabancı Tür Listesi Kuruluyor
Tarım ve Orman Bakanlığı, istilacı yabancı türlerle mücadele için Ulusal İstilacı Yabancı Tür Listesi oluşturacak.
Tarım ve Orman Bakanlığı, Resmi Gazete’de yayımlanan yeni yönetmelikle, istilacı yabancı türlerin etkili bir şekilde yönetilmesi amacıyla Ulusal İstilacı Yabancı Tür Listesi’nin oluşturulacağını duyurdu. Bu liste, ülkeye giriş yapan ve yayılma potansiyeli taşıyan istilacı türlerin belirlenmesine yönelik önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Yönetmelik, istilacı türlerin biyolojik çeşitlilik, ekonomik durum ve insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerini önlemek için alınacak tedbirleri kapsamaktadır. Ulusal İstilacı Yabancı Tür (UİST) Listesi, bu türlerin ülkeye kasıtlı ya da kasıtsız girişlerini engellemek ve yönetmek amacıyla oluşturulacak ve düzenli olarak güncellenecektir.
Bir türün UİST Listesi’ne dahil edilebilmesi için, bilimsel ve teknik verilere dayanarak, o türün ülke sınırları içinde yabancı olduğu ve mevcut koşullarda yayılma potansiyeli taşıdığı tespit edilecektir. Bu süreç, Sucul İstilacı Yabancı Türler Teknik Danışma Grubu ve Karasal İstilacı Yabancı Türler Teknik Danışma Grubu tarafından yürütülecek ve nihai karar, Ulusal İstilacı Yabancı Türler Komisyonu’na sunulacaktır. Komisyonun belirlediği liste, Bakanlığın resmi internet sitesinde yayımlanacaktır.
UİST Listesi’nin belirlenmesi aşamasında, türlerin taksonomik kimlikleri, geçmişteki yayılışları ve potansiyel zararları gibi unsurlar göz önünde bulundurularak bir risk değerlendirmesi yapılacaktır. Listede yer alan istilacı türler, kasıtlı olarak taşınamayacak, ülke sınırlarına sokulamayacak ve herhangi bir ortamda bulundurulamayacaktır. Ayrıca, bu türlerin ticareti, satışı veya kullanımı da yasaklanacaktır.
Bilimsel ve tıbbi araştırmalar için, UİST Listesi’nde bulunan türler konusunda üniversiteler ve araştırma enstitüleri tarafından izin alınabilecektir. Komisyon, gerektiğinde istisnai durumlar için özel izinler verebilecektir. Eğer bir türün yayılması ya da kaçması durumunda, acil durum planları devreye girecek ve bu planlar danışma grupları tarafından hazırlanarak onaylanacaktır.
UİST Listesi’nin kabul edilmesinin ardından, 18 ay içinde bu türlerin giriş ve yayılma yolları kapsamlı bir şekilde analiz edilecektir. İstilacı türlerin sayısı, geliş yolları ve olası zararlar dikkate alınarak öncelikli geliş yolları belirlenecektir. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, UİST Listesi’nin yayımlanmasının ardından 36 ay içinde, istilacı türlerin varlığını tespit etmek ve yayılmalarını önlemek amacıyla bir izleme sistemi kuracaktır. Bu türlerin kontrol altına alınması için gerekli imha önlemleri de uygulanabilecektir.
