OPEC’ten Uyarı: Enerji Fiyatları Uzun Süre Yüksek Kalacak
OPEC+, enerji fiyatlarının uzun süre yüksek kalacağı uyarısında bulundu. Orta Doğu’daki savaşın etkileri gündemde.
OPEC+, Mayıs ayı için sınırlı bir üretim artışı kararı alırken, Orta Doğu’daki savaşın enerji altyapısına verdiği zarar nedeniyle petrol arzının uzun vadede olumsuz etkilenebileceği konusunda uyarıda bulundu. Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıklar ise piyasalardaki belirsizliğin ana kaynağı olmaya devam ediyor.
OPEC+ ülkeleri, Orta Doğu’daki enerji tesislerine yönelik saldırıların kalıcı etkiler yaratabileceğine dikkat çekti. Yapılan açıklamada, enerji altyapısının yeniden inşasının maliyetli ve zaman alıcı olduğu, ihracat yollarındaki kesintilerin piyasalardaki oynaklığı artırdığı vurgulandı. Ayrıca, arz güvenliğini tehdit eden her gelişmenin piyasalardaki dengeleri bozabileceği belirtildi.
Suudi Arabistan ve Rusya’nın öncülüğündeki üretici ülkeler, Mayıs ayı için günlük yaklaşık 206 bin varillik üretim artışı üzerinde uzlaşsa da bu artışın büyük ölçüde sembolik olduğu ifade ediliyor. Körfez bölgesinden petrol sevkiyatları savaş nedeniyle ciddi şekilde aksarken, bölgedeki üreticiler arzlarını kısıtlamak zorunda kalıyor. Ancak bu karar, savaşın sona ermesi durumunda üretimin yeniden artırılacağına dair bir sinyal olarak yorumlanıyor.
Uzmanlar, piyasadaki ana belirleyicinin OPEC+ politikaları değil, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler olduğunu belirtiyor. Rystad Energy’den Jorge Leon, küresel petrolün yaklaşık beşte birinin Hürmüz Boğazı’ndan geçtiğini ve bu hattaki aksaklıkların, üretim artışlarından çok daha büyük etkilere yol açtığını ifade etti.
Son beş haftadır devam eden savaş, petrol fiyatlarında dalgalanmalara neden oldu. Brent petrol, geçen ay 120 dolara yaklaşırken, son dönemde fiyatlar 109 dolar civarında dengelendi. ABD Başkanı Donald Trump’ın savaşın tırmanabileceğine dair açıklamaları, fiyatlar üzerindeki yukarı yönlü baskıyı sürdürüyor.
Uluslararası Enerji Ajansı’na (IEA) göre, Körfez bölgesinde günlük üretim yaklaşık 10 milyon varil azaldı. Bu kayıp, küresel arzın yaklaşık %10’una denk geliyor ve enerji piyasasında tarihi bir şok olarak değerlendiriliyor.
Bölge ülkeleri, arz kesintisini telafi etmek için alternatif yolları devreye almış olsa da, bu yollar Hürmüz Boğazı üzerinden taşınan büyük hacimleri karşılamakta yetersiz kalıyor. Suudi Arabistan, sevkiyatları Kızıldeniz’e yönlendirirken, Birleşik Arap Emirlikleri de Fujairah limanından ihracatı artırdı. Ancak, İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolü güçlenmiş durumda ve geçişler için fiili bir ücretlendirme sistemi oluştuğu iddia ediliyor.
Rusya da enerji piyasasındaki sorunlardan etkileniyor. Ukrayna saldırıları nedeniyle enerji altyapısı ve ihracat terminallerinde kesintiler yaşanıyor, bu da küresel arz üzerindeki baskıyı artırıyor. Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, piyasadaki durumu “dengesiz” olarak tanımlayarak, talep tarafının da olumsuz etkilendiğini ve enerji krizinin genel ekonomik aktiviteyi baskıladığını ifade etti.
OPEC+’ın üretim artışı kararı, piyasalar açısından sınırlı bir etki yaratırken, Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlik, enerji altyapısındaki hasar ve küresel arz daralması gibi faktörler, petrol piyasasında oynaklığın yüksek kalacağına işaret ediyor.
