Türk Zeytinyağının Rekabet Gücü ve Avrupa Birliği Kotaları
Türk zeytinyağının Avrupa Birliği pazarındaki rekabet gücü ve kota sorunları ele alındı.
Son yıllarda, Türk zeytinyağının Avrupa Birliği pazarındaki rekabet gücünün artırılması için gerekli olan gümrüksüz ihracat kotası konusu gündemdeki yerini koruyor. Tunus, AB’ye 56 bin 700 ton zeytinyağını gümrüksüz olarak ihraç edebiliyor. Buna karşın Türkiye’ye tanınan kota yalnızca 100 ton civarında kalıyor. Bu durum, Türk zeytinyağının rekabet edebilirliğini ciddi şekilde etkiliyor.
Avrupa Birliği, dünya zeytinyağı üretiminin yüzde 61’ini, ihracatının yüzde 65’ini ve tüketiminin yüzde 45’ini gerçekleştiren bir pazar konumunda. AB, yıllık zeytinyağı üretiminin yaklaşık yüzde 38’ini ihraç ederken, üretiminin yüzde 9’unu ithal ediyor. İthalatın büyük kısmı İspanya ve İtalya tarafından karşılanıyor. İhracatta ise İspanya’nın payı yüzde 56, İtalya’nın payı ise yüzde 29 seviyesinde. Tunus, AB’ye en fazla zeytinyağı ihraç eden ülke olurken, Türkiye ikinci sırada yer alıyor.
İzmir’de düzenlenen “Zeytin ve Zeytinyağı Sektör Buluşması” etkinliğinde, zeytinyağı ihracatındaki kota sorunları ve rekabet gücü üzerine bir panel gerçekleştirildi. Tarım ve Orman Bakanlığı yetkilileri, Ticaret Bakanlığı temsilcileri ve sektör uzmanları, Türk zeytinyağının AB pazarındaki konumunu ve karşılaştığı zorlukları ele aldı.
Panelde, zeytinyağı ihracatında kota olmaması durumunda ton başına 1.245 Euro gümrük vergisi ödenmesi gerektiği vurgulandı. Tunus’un gümrüksüz ihracat yapabilmesi, Türk zeytinyağının rekabet şansını azaltıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdür Yardımcısı Ahmet Volkan Güngören, AB’nin zeytinyağı kotası konusunda Türkiye’ye uygulanan haksızlığın giderilmesi için lobi faaliyetlerinin sürdüğünü belirtti.
Güngören, Tunus’un AB için stratejik bir partner olduğunu ve bu nedenle yüksek kota tanındığını ifade etti. Ayrıca, zeytinyağı ticaretindeki haksız rekabetin önlenmesi adına Gümrük Birliği’nin güncellenmesi gerektiğini vurguladı. Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğü Tarım Dairesi Başkanı Halis Kaya ise, zeytinyağına olan talebin artış gösterdiğini ve yeni pazarlara yönelmenin önemine dikkat çekti.
Kaya, zeytinyağı pazarında fiyat odaklı bir yaklaşım yerine, ürünün hikayesini öne çıkaran pazarlama stratejilerinin geliştirilmesi gerektiğini belirtti. Ayrıca, zeytinyağı ihracatında yaşanan sorunların çözümü için daha fazla iş birliği ve kaynak ayrılması gerektiği vurgulandı.
Panelde, Avrupa Birliği ile yapılan müzakerelerde zeytinyağı kotalarının artırılması için sürekli çaba gösterildiği, ancak henüz somut bir ilerleme sağlanamadığı ifade edildi. Gümrük Birliği’nin güncellenmesi sürecinin, Türk zeytinyağının rekabet gücünü artıracak yeni fırsatlar sunabileceği kaydedildi.
Sonuç olarak, Türk zeytinyağının Avrupa Birliği pazarındaki rekabet gücünün artırılması için gerekli adımların atılması ve kota sorunlarının çözülmesi büyük önem taşıyor.
